اقل و اكثر يكى از فروع « اصل احتياط » مردد بودن واجب يا حرام مشتبه بين اقل و اكثر است . به عبارت ديگر : واجب يا حرام مشتبه ، گاهى مردد بين دو امر متباين است و گاهى مردد بين دو چيزى است كه يكى اقل و يكى اكثر است . - اقسام اقل و اكثر : اقل و اكثر يا استقلالى است يا ارتباطى : - اقل و اكثر استقلالى : مراد از واجب يا حرام در اقل و اكثر استقلالى اين است كه اگر در واقع حكم به اكثر تعلق گرفته باشد و شخص اقل را اتيان يا مخالفت كند ، به همان مقدار اقل ، امتثال يا عصيان تحقق مىيابد و تحقق امتثال در شبهه وجوبى و عصيان در شبهه تحريمى ، متوقف بر امتثال يا عصيان اكثر نيست . مانند روزه ماه رمضان كه روزه‌ى هر روز از روزهاى ماه رمضان در صحت و بطلان مستقل است و متوقف بر صحت و بطلان روزه‌ى تمام روزهاى ماه رمضان نيست . - اقل و اكثر ارتباطى : از بيان اقل و اكثر استقلالى ، معناى اقل و اكثر ارتباطى روشن شد به اين بيان كه : اقل و اكثر ارتباطى آن است كه اگر در واقع تكليف به اكثر تعلق گرفته باشد ، امتثال يا عصيان اقل بيهوده و فاسد است و ثواب و عقابى برآن مترتب نمىشود . مانند اينكه در شبهه وجوبى مكلف مىداند كه نماز بر او واجب است ولى شك دارد در وجوب نماز با سوره ( اكثر ) يا نماز بدون سوره ( اقل ) و يا در شبهه تحريمى مىداند كه شارع مقدس ساختن مجسمه موجود داراى روح را